Hikmetü'l-İstiaze: Şeytan Neden Yaratıldı? (13. Lem'a)

İnsanlık tarihi boyunca inançsızlığın veya şüphenin en çok sığındığı sorulardan biri şudur: "Madem Cenab-ı Hak mutlak hayır sahibidir ve şeytan mutlak şerdir; şeytan neden yaratıldı ve neden insanlara musallat olmasına izin verildi?" Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri, On Üçüncü Lem'a (Hikmetü'l-İstiaze Risalesi)'nde bu can alıcı suale on üç muazzam işaretle cevap vererek şeytanın yaratılışındaki yüksek ilahi hikmetleri ve 'Eûzü billâh' kalesinin sırlarını şerh eder.

1. Müsabaka ve Terakki Sırrı

Bediüzzaman Hazretleri, insanın meleklerden üstün bir makama çıkabilmesinin sırrını şeytan ve nefis engeline bağlar. Meleklerde nefis ve şeytan gibi bir karşı kuvvet bulunmadığı için makamları sabittir; terakki edemezler. İnsanın mahiyetine ise hem melek gibi ulvi duygular hem de hayvani hevesler yerleştirilmiştir.

Nasıl ki bir maden ateşe sokulmadan içindeki altın ile bakır birbirinden ayrılamaz; aynen öyle de şeytanların tasliti ve nefis mücadelesi olmasaydı, insanlık madenindeki Ebu Bekir-i Sıddıklar ile Ebu Cehiller aynı seviyede kalırdı. İnsan kömür gibi ham kalır, elmaslaşamazdı. Şeytanın yaratılışı bizzat şer değildir; onun desiselerine aldanıp mağlup olmak şerdir.

"Şeytanların halkı, sırr-ı teklif ve müsabaka içindir. Hayırların inkişafı, şerlerin karşısına çıkması iledir. Küçük bir şer gelmesin diye mutlak hayırları terk etmek, bin derece daha büyük bir şerdir." — Lem'alar, On Üçüncü Lem'a

2. Şeytanın Hilesi Zayıftır (Tahrip Desisesi)

Kur'an-ı Kerim Nisâ Suresi 76. ayette şöyle ferman eder: "Şüphesiz şeytanın hilesi gayet zayıftır." Peki şeytanın hilesi madem zayıftır, nasıl oluyor da pek çok insanı tuzağına düşürüyor? Risale-i Nur bu suale "tahrip kolaylığı" ile cevap verir. Yüz ustanın yüz günde yaptığı muhteşem bir sarayı, bir haylaz çocuk tek bir kibrit çakarak bir saatte yakıp kül edebilir. Şeytan da bir şey icat etmez; sadece insanın zaaflarını kullanarak tahribata davet eder. Tahrip kolay olduğu için zayıf hilesiyle büyük cinayetler işletir.

3. İstiazenin Hakikati: Sultanın Kalesine Sığınmak

Bediüzzaman Hazretleri istiazeyi (Allah'a sığınmayı) harika bir çoban köpeği temsiliyle anlatır: Yolda yürüyen bir adam, bir padişahın sadık nöbetçi köpeğinin saldırısına uğrasa; o köpekle taşla sopayla dövüşmeye kalksa köpek daha da hırslanır. Akıllı adam hemen köpeğin sahibine nida eder: 'Ey padişah, köpeğini çek!' Sahibi tek bir kelimeyle köpeği susturur. Şeytan da Allah'ın kudret dairesindeki bir mahluktur; çaresi onunla tartışmak değil, 'Eûzü billâhi mineş-şeytânir-racîm' diyerek Hâlık'a sığınmaktır.

4. Said Şaşmaz'ın Hisar Kapısı Şeytanın Tuzakları Sohbetinden Notlar

Said Şaşmaz 'Hikmetü'l-İstiaze' dersinde der ki: "Şeytandan korkmayın, şeytanın ipi Allah'ın elindedir. O sadece havlar, sahibinden izin çıkmadıkça ısıramaz. Ancak sen günah işleyerek zırhını delersen şeytana kapı açarsın. Abdestli duran, namazını kılan, evradını çeken bir müminin etrafında meleklerden manevi bir hisar örülür; şeytan o hisara yaklaşamaz bile!"