İktisat, Kanaat ve Bereket Sırrı: Rızık Endişesine Son (19. Lem'a)

Modern kapitalist çağ insanı sürekli tüketime, doyumsuzluğa, gösterişe ve borçlanmaya teşvik etmektedir. İnsanlar daha çok kazandıkları halde kendilerini daima fakir, aç ve güvensiz hissetmektedirler. Bediüzzaman Said Nursî Hazretleri'nin kaleme aldığı On Dokuzuncu Lem'a (İktisat Risalesi), rızık endişesini ve geçim sıkıntısını kökünden çözen, az nimetle çok saadeti temin eden muazzam bir iktisat ve bereket reçetesidir.

1. Dil ve Tat Alma Duyusunun Hikmeti: Sarayın Kapıcısı Temsili

Bediüzzaman Hazretleri, insanın ağzındaki tat alma duyusunu (zâika-i lisan) bir sarayın kapıcısına benzetir. Mide ise sarayın mutfağı ve merkezidir. Bir saray sahibinin, kapıcıyı memnun etmek için binlerce liralık bahşişler saçıp mutfağı ve fabrikayı iflas ettirmesi ne kadar ahmaklıktır! Aynen öyle de; lokmanın ağızdaki tat alma duyusuyla teması sadece birkaç saniyedir. O birkaç saniyelik lezzet farkı için yüzlerce lira israf etmek, mideyi ve aile bütçesini zora sokmak akıl kârı değildir.

"İktisat eden maişetçe aile zahmeti çekmez. İktisat, kanaati intaç eder. Kanaat ise saadet-i dareynin kapısıdır. İsraf ise sefahate, sefahat ise zillet ve sefalete götürür. İktisatsızlık yüzünden insan gayr-ı meşru yollara, rüşvete ve zilletle boyun eğmeye mecbur kalır." — Lem'alar, On Dokuzuncu Lem'a

2. Hırs Sebebiyle Mahrumiyet, İktisat Sebebiyle Bereket

Kâinattaki fıtrat kanununa baktığımızda; hırsla koşan yırtıcı hayvanların çoğu kez aç ve perişan kaldığını, tevekkül ve acz ile bekleyen ağaçların ve yavruların ise zahmetsizce rızıklandığını görürüz. Hırs, mahrumiyetin sebebidir; iktisat ve şükür ise bereketi çeken en büyük mıknatıstır. İsraf eden insan ne kadar zengin olursa olsun daima açgözlü ve fakirdir; kanaat eden insan ise kuru bir ekmekle bile dünyanın en zengin sultanı gibi huzurludur.

3. İktisat Cimrilik Değildir

Bediüzzaman Hazretleri iktisat ile cimriliğin (buhl) arasındaki farkı çok net çizer: Cimrilik, malı sevip hak sahiplerinden ve Allah yolundan kısmaktır (bu ahlaksızlıktır). İktisat ise nimete hürmet etmek, bir damla suyu ve bir kırıntıyı zayi etmemek, Cenab-ı Hakk'ın nimetine şükranla mukabele etmektir. İktisat eden kimse izzetini korur; hiç kimseye el açmaz, minnet altına girmez.

4. Said Şaşmaz Hisar Kapısı Sohbetlerinden Notlar: Ailede İktisat Şuuru

Said Şaşmaz 'İktisat ve Bereket' sohbetinde şöyle der: "Bereket cüzdandaki rakamda değil, hanedeki huzurdadır. Bugün boşanmaların yarısından fazlası lüks, israf ve doyumsuzluk yüzünden çıkıyor. Eşler kanaat etmeyi unuttu; başkalarının hayatına bakarak kendi yuvalarını cehenneme çeviriyorlar. İktisat Risalesi'ni hanenizin baş köşesine koyun. Bir lokma ekmeğin kırıntısına hürmet eden eve Allah bereket yağdırır."